Column nr 1/11: januari 2011

Over jezelf zijn in Friesland

Als het gaat om de volksaard in termen van jezelf zijn wordt er snel gedacht aan nuchter zijn, hard werken en houden van gewoon doen. Bij gewoon doen denk ik zelf altijd aan doen wat je gewend bent te doen. Dat is hier eerder je aanpassen aan het grotere geheel dan dat het gewoon is om op te vallen of onderscheid te maken. We onderscheiden onszelf liever in opgaan in een zekere gemeenschappelijkheid. We voelen ons eerder gelijk dan verschillend.

Toen het nog woest en ledig was en hier en daar werd gejaagd en verzameld op de permafrost of toendra lag gewoon doen, hard werken en nuchter blijven ook minstens voor de hand. Als de natuur de baas is ben je als mens eerder sociaal bewust dan zelfingenomen.

Toen wij rond 1575 na Christus de zee achter de dijken hielden, hadden we laten zien dat met inzet en overgave was samengewerkt ten behoeve van iederéén. Ieder was ook vooral één toen de natuur nog heerste. Het is overigens wel opvallend dat in onze geschiedenis vooral het leiderschap ons vaak overkwam. Voor de drooglegging een geboren Portugees, Caspar uit Robles. Voor God kwamen de zendelingen en bisschoppen uit Rome of Spanje en uiteindelijk de rust van de Oranjes met toppers als Willem Lodewijk. Vroeger werd ons wel vaak de wil opgelegd. Noormannen, Geuzen en anders wel Franken of Saksen. De onrust en de rust is ons door de eeuwen heen meestal van buiten aan komen waaien. Een enkele keer namen we zelf de regie.

Van origine denk ik dat wij qua identiteit vooral door natuurlijke en spirituele motieven zijn geformatteerd evenals volkeren die eveneens de natuur en cultuur van de lage landen ondergingen. Dat leiderschap of bestuur van buitenaf kwam zou wel eens van invloed kunnen zijn op het gekozen understatement, zo eigen aan hier, tot op vandaag. Wel eenvoudig en uit één stuk, herkenbaar nuchter allemaal en zoals wij dat nu wel modern duiden: niet aanmatigend.

Typisch Fries. Zoals dat terug te vinden is in de omgangstaal: wist wol? En bijvoorbeeld ja no? In de omgang zit veel bevestigen, eens zijn, gemoedelijkheid en weinig of geen oppositie. De eigenheid is de eenvoud, relativeren, het draait niet om mij, voegen naar het ‘iederéén'.

Jezelf zijn is logisch cultureel onder elkaar eerder een sociale of collectieve oriëntatie dan het zoeken naar persoonlijk onderscheid. We zijn toch liever gewoon dan apart?

Individuele prominentie emotioneert ons liever dan dat het ons eigen wordt. Onderscheid door flink vaak kampioen worden op het hoogste niveau legt de Friese coach Foppe de Haan eerder uit vanuit het collectief dan trots te zijn op eigen kunnen, willen en mogen. Aangesproken worden op je eigen kwaliteiten geeft eerder tranen dan branie. Jezelf zijn is vanouds geboren vanuit een sociale drive, dat lijkt logisch door natuur en overheersende cultuur.

De huidige tijd wordt al weer lange tijd verlegen door een fundamenteel vertrouwen in het individueel belang. We hebben onszelf uitgevonden in aandacht voor onszelf alleen. In een samenleving of liever maatschappij met korte lonten en de beschuldigende vinger van ons af. En veilig voelen we onszelf lang niet altijd. Wel boos op van alles en nog wat. Onvrede regeert over ‘hoe verder?'

Wanneer ben je nu jezelf? Hier is het logisch dat je voor een flink deel gewoon wilt zijn. Dieper weg rekenen we erop dat het leven iederéén overkomt. Anderzijds laat je levenservaring zien door zelf de regie te nemen. In relaties, tijdens het werk, door zelfstudie of gewoon gezonder te leven of belangrijke keuzes te maken.

Jezelf zijn is aan de ene kant vertrouwen en accepteren dat een flink deel ons aller deel is ofwel in leven en werk veel te delen valt. Dat gaat over aandacht, zorg, gezondheid, inspiratie, veiligheid en andere belangrijke collectieve zaken. Leven doe je samen, met elkaar.

Jezelf zijn is aan de andere kant ook de ruimte voor eigenheid, eigen behoefte, onderscheidend vermogen, zelfbewustheid, durf en vrijheid, iemand te zijn. Weten dat je er mag zijn met al je bijzonderheden.

In deze geschetste dualiteit mogen wij best toegeven dat de geschiedenis van de ene extreme kant naar de andere extreme kant is geëvolueerd. In het Friese ligt zo mooi de hang naar aanpassing besloten. Voor wie echt moet inspireren en bijvoorbeeld leiding wil geven mag best weten dat we daar in Friesland eerder emotioneel bij worden dan ontspannen. Dat valt te begrijpen, dat zit dan in jezelf.

Jezelf ben je nooit helemaal alleen. Het zit verweven in de tijdgeest. Van toen en nu. Zullen we de tijd maar niet terugdraaien?

Ga terug

Laatste nieuws

Generaties en de Organisatie

Een generatie is een categorie mensen die tot dezelfde leeftijdsgroep behoort en te maken heeft met gemeenschappelijke eigenschappen die individuele verschillen kunnen domineren. Leden van dezelfde generatie beschikken over eenzelfde ‘intuïtie' die de richting aangeeft waarin organisaties zich dienen te vernieuwen om in de toekomst te overleven. Elke generatie kenmerkt zich onder andere door een nieuwe mentaliteit, nieuwe waardeoriëntaties en dergelijke die min of meer spontaan en onbewust inde jeugdjaren ontstaan.......

Lees meer

Training Levensfasebewust Leidinggeven

De training levensfasebewust leidinggeven is een nieuwe training welke speciaal...